Jesse-Owens-Allee

20180705_135659.jpg

Berlijn, donderdag 5 juli 2018, iets na twaalf uur ’s middags. Linda en ik hebben net onze kaartjes voor het concert van Pearl Jam in de Waldbühne opgehaald en hebben nog wat uurtjes te doden voordat we in de rij gaan staan voor een goed plekje. We besluiten om naar het vlakbij gelegen Olympiastadion te lopen, in de hoop dat we daar even binnen kunnen kijken. We worden niet teleurgesteld, we kunnen een rondleiding nemen met gids.

Het Olympiastadion is tegenwoordig één van de meest voorname voetbalstadions van Europa. Er werd in gespeeld tijdens de WK’s van 1974 en 2006. Twaalf jaar geleden vond hier bovendien de finale plaats, tussen Frankrijk en Italië, de wedstrijd waarin Zinédine Zidane een rode kaart kreeg voor een kopstoot op de borst van Marco Materazzi. En in 2015 vond in dit stadion de Champions League-finale plaats, tussen Barcelona en Juventus.

Maar veel belangrijker nog is dat hier de Olympische Zomerspelen van 1936 gehouden werden. Deze editie is een zwart hoofdstuk in de geschiedenis van de Spelen, omdat de in 1934 aan de macht gekomen Duitse leider Adolf Hitler het evenement naar zich toetrok en stevig misbruikte voor propagandadoeleinden. Joden en niet-blanken werden ontmoedigd om deel te nemen, omdat het toch wel de bedoeling was dat de wereld te zien kreeg dat de Ariërs, de zogenaamde Übermenschen, superieur waren.

De grote held van deze Spelen werd Jesse Owens. Hij won goud op de honderd meter, de tweehonderd meter, de vier keer honderd meter estafette en bij het verspringen. En Jesse Owens was geen grote, brede Duitser met een blonde kuif en staalblauwe ogen. Hij was een zwarte Amerikaan. Hitler liet het uiterlijk niet blijken, hij wilde als een wolf in schaapskleren toch nog een beetje de schijn ophouden, maar hij zal dit ongetwijfeld verschrikkelijk hebben gevonden. Zijn propagandaminister Joseph Goebbels schreef in elk geval in zijn dagboek dat “de blanke mensheid zich zou moeten schamen”. Om daar “o, was de Olympiade eindelijk maar voorbij!” aan toe te voegen.

Tijdens onze rondleiding brengt onze gids ons ook naar het VIP-terras van het stadion. Hier zitten tegenwoordig de bestuursleden van Hertha BSC, de voetbalclub die sinds 1963 z’n wedstrijden in dit stadion afwerkt. Maar 82 jaar geleden was dit de plek vanwaar Der Führer “zijn” Spelen gadesloeg. De aanwezigheid van dit balkon leverde een moreel dilemma op toen het Olympiastadion begin deze eeuw grondig verbouwd werd. Want wat doe je met wat ooit het ereplekje was van één van de meest gehate figuren uit de geschiedenis? Vernietig je dat, om de herinnering een beetje uit te wissen? Of behoud je het, om z’n historische waarde?

Hitler’s balkon mocht blijven. Maar de omheining is nu zo geplaatst, dat niemand nog op de plek van de dictator kan zitten. Anno 2018 is het een leeg en nutteloos uitsteeksel van het ereterras van het Olympiastadion. Ik vind het wel passend zo.

Wat later lopen we weer terug naar de Waldbühne. Als we het stadion achter ons laten, zie ik een straatnaambordje. De straat waaraan het epicentrum van de Olympische Spelen van 1936 staat, heet vandaag de dag de Jesse-Owens-Allee. Vernoemd naar die Afro-Amerikaan, een kleinzoon van een voormalige slaaf uit Alabama, die de grote held was op wat eigenlijk het feestje van de nazi’s had moeten worden. Hitler had het eens moeten weten… En wat zou Goebbels hier over hebben geschreven in zijn dagboek?

Je schiet er weinig mee op. Je brengt er geen enkele van de circa 65 miljoen slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog mee terug. Maar ik vond die straatnaam een mooie schop na richting de nazi’s. Ik weet zeker dat ze zelfs in al die WK- en Champions League-wedstrijden in het Olympiastadion nooit een mooiere trap gezien hebben.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: