Archive for februari, 2017

Boekrecensies ‘I Am Brian Wilson’ en ‘Good Vibrations: My Life as a Beach Boy’

14612444_10207203814405792_7855223819684455230_o

Brian Wilson en Mike Love zijn neven. Ze groeiden samen op in het Californische Hawthorne, een voorstad van Los Angeles, en met Brian’s broers Dennis en Carl en schoolvriend Al Jardine begonnen ze 56 jaar geleden één van de meest succesvolle bands die Amerika ooit kende, The Beach Boys. De twee schreven samen wereldhits als ‘Good Vibrations’, ‘California Girls’ en ‘I Get Around’. Als songschrijvers vulden ze elkaar aan: Wilson was het muzikale genie en schudde de briljante melodieën uit zijn mouw, Love was de commerciële denker die wat beter aanvoelde wat de grote massa wilde horen.

Door deze tegenstelling kwamen ze echter ook lijnrecht tegenover elkaar te staan. Terwijl de introverte Wilson circa 1966 wel een beetje klaar was met de zonnige zomerliedjes en met de grensverleggende, ambitieuze albums ‘Pet Sounds’ en ‘SMiLE’ zijn artistieke hart volgde, wilde de zakelijke Love vasthouden aan de bekende succesformule en vrolijke popliedjes blijven zingen totdat hij er bij neerviel (dat laatste kun je vrij letterlijk nemen, de inmiddels 75-jarige Love staat nog altijd zo’n 150 keer per jaar op de planken om alle grote Beach Boys-hits te zingen).

Enkele maanden geleden brachten de twee meest gezichtsbepalende Beach Boys vrijwel gelijktijdig een autobiografie uit, wat een interessante gelegenheid oplevert om deels hetzelfde verhaal vanuit twee heel verschillende invalshoeken te lezen.

Ghostwriter Ben Greenman is er in geslaagd om Wilson’s typische manier van praten en gevoel van humor erg treffend te vangen in ‘I Am Brian Wilson’. De zinnen zijn precies zo geformuleerd als je zou verwachten dat de Beach Boy dat zou doen. Het kost geen enkele moeite om tijdens het lezen zijn stem in je achterhoofd te horen en de vertellingen zijn doorspekt met zijn kenmerkende, gortdroge “Brianisms”. Het resultaat is een echte monoloog op papier die lekker weg leest. Wat voor sommigen wel een probleem kan zijn, is dat ‘I Am Brian Wilson’ vaak speels van de hak op de tak springt (zoals Wilson in interviews ook regelmatig doet) en niet altijd veel uitleg biedt. Als het verhaal van The Beach Boys en de bijbehorende namen je nog niet zo bekend zijn, dan is het daardoor wellicht soms wat moeilijk te volgen.

Aan het einde van het boek vertelt Wilson jou, de lezer, dat hij zo meteen uit de auto gaat stappen om te gaan repeteren voor zijn optreden van vanavond. En dat is een afsluiting die treffend gekozen is. Het lezen van ‘I Am Brian Wilson’ voelt inderdaad als een ontspannen rit op de achterbank van een auto, samen met het brein achter The Beach Boys, die je ongedwongen even alles verteld heeft wat je wilde weten over zijn leven. Ondanks de diepe dalen die Wilson meemaakte (de depressies, de verslavingen, het overlijden van zijn broers, de stemmen in zijn hoofd, de jaren waarin de ontspoorde psychotherapeut Eugene Landy zijn leven totaal beheerste) blijft het verhaal verrassend luchtig van toon en overheerst het gevoel van een happy end.

Voor Mike Love’s autobiografie is een andere benadering gekozen. Door de wat afstandelijke schrijfstijl en de stortvloed aan gedetailleerde feiten en cijfers voelt ’Good Vibrations: My Life As a Beach Boy’ nooit als een authentieke autobiografie. Desondanks is het meer dan zomaar het zoveelste boek over The Beach Boys. Enerzijds omdat het al zo vaak vertelde verhaal van “America’s Band” hier aangevuld wordt met een flinke dosis nieuwe details, anekdotes en feitjes die ik nog nergens anders gelezen heb. Anderzijds omdat nu Love’s eigen, in andere boeken behoorlijk onderbelichte kant van het verhaal verteld wordt.

Mike Love heeft de dubieuze eer één van de meest impopulaire muzikanten uit de popgeschiedenis te zijn en te worden gehaat door veel van de fanatiekere fans van zijn eigen band. In zijn eigen autobiografie krijgt hij uiteraard alle ruimte om een aantal van zijn vaak bekritiseerde keuzes te motiveren. En die ruimte benut hij volop. Hij blijkt heel goed op de hoogte te zijn van de verhalen en de meningen die over hem in het rond gaan en pakt die in ‘Good Vibrations’ één voor één aan. En het moet gezegd worden, zijn kant van het verhaal klinkt toch niet zelden verrassend redelijk. In de Beach Boys-geschiedenis wordt Love vaak afgeschilderd als de pocherige, onsympathieke dwarsligger van het stel. En eigenlijk doet hij hier ook niet echt moeite om dat beeld te laten verdwijnen. Maar de oudste Beach Boy zet zich tevens neer als een trotse, hardwerkende muzikale ondernemer, die zichzelf en de band staande moest houden tussen die losgeslagen, soms ondraaglijke Wilsons. En toegegeven, ook dat beeld zal ongetwijfeld grotendeels kloppen.

Er zijn al veel boeken verschenen over The Beach Boys en Brian Wilson. Voor lezers die maar één willen lezen, blijft ‘Catch a Wave: The Rise, Fall and Redemption of Brian Wilson’ van Peter Ames Carlin wat mij betreft de grootste aanrader. Maar heb je daarna behoefte aan bonus features, dat is ‘I Am Brian Wilson’ je director’s commentary en zijn ‘Good Vibrations: My Life as a Beach Boy’ je alternate camera angles.

Leave a comment »