De onbewoond eiland-cd

Muziek is voor mij een enigszins uit de hand gelopen passie. Al sinds mijn vroege jeugd voel ik een innerlijke noodzaak om elk liedje dat ik mooi vind, of ten minste mooi zou kunnen gaan vinden, op te sporen en te bezitten. Dat heeft geleid tot een verzameling van ruim 3.000 cd’s en 2.000 platen. Ter geruststelling: ik ben inmiddels heel tevreden met wat ik heb, dus groeit die collectie al enkele jaren helemaal niet zo hard meer.

Het jaar loopt nu weer op z’n einde. Mensen gaan weer lijstjes en overzichtjes maken. De stemming voor de Top 2000 van Radio 2 is geopend. En ik besloot mezelf een bijna onmogelijke dubbele opdracht te geven.

Opdracht 1: Stel je voor dat je enkele jaren op een onbewoond eiland moet slijten, ver weg van al die platen en cd’s. Je krijgt een cd-speler en een doosje batterijen mee, maar je mag verder alleen één cd-recordable met een speelduur van 80 minuten inpakken. Welke liedjes ga je daar in hemelsnaam op branden?

Opdracht 2: Licht elke keuze kort toe, in maximaal vijf regels (uitgaande van lettertype Calibri corps 8 in WordPad) per liedje.

Na een paar dagen piekeren, toevoegen, wegstrepen, wikken en wegen is dit het chronologisch gerangschikte resultaat.

01. Elvis Presley – I Want You, I Need You, I Love You (1956) 2:40
Toen ik een jaar of acht was won ik op een bingoavond een ketting met hangertje waarop een foto stond van een zanger, ene Elvis. Ik inspecteerde de muziekcollectie van mijn moeder en vond de cassette ‘Elvis’ Christmas Album’, die ik confisceerde voor nadere inspectie. Daarmee begon een jarenlange obsessie. In mijn kindertijd hingen mijn slaapkamermuren vol met “The King” en was hij niet uit mijn cassettespeler weg te slaan. Zo’n grote fan ben ik al lang niet meer, maar mijn favoriete Elvis-liedje van toen, het prachtige en smachtende ‘I Want You, I Need You, I Love You’, vind ik nog altijd het mooiste nummer uit de beginjaren van de popmuziek.

02. France Gall – Poupée de Cire, Poupée de Son (1965) 2:32
In muzikaal opzicht ben ik conservatief. Als je wil experimenten en vernieuwen: prima, maar doe mij maar een toegankelijk liedje van een minuut of drie, liefst met melodieën die zo sterk zijn dat je er een muziekdoosje aan zou kunnen wijden. Vanuit dat oogpunt reken ik deze compositie van de even beroemde als beruchte Serge Gainsbourg tot één van de hoogtepunten uit de muziekgeschiedenis, want de centrale neergaande melodie uit dit liedje is misschien wel de mooiste die ik tot ooit gehoord heb. Tel daar een rijk en zonnig klinkend arrangement, een nostalgische stoflaagje en een onweerstaanbaar zwoele vrouwenstem aan toe en ik ben verkocht.

03. The Beach Boys – God Only Knows (1966) 2:55
Er zijn veel liedjes die ik erg goed vind, maar er is er naar mijn mening maar één echt perfect: ‘God Only Knows’ van The Beach Boys. Een massieve brok van 175 seconden aan bovenmenselijke muzikale schoonheid. Hemelse melodieën, een songtekst met een ultieme liefdesverklaring, een satijnen stem, een majestueus arrangement, sprookjesachtige klanken, een muzikale warmte die zowel aan het kerstgevoel als de Californische zon doet denken: het zit hier allemaal in één liedje. In 2007 liet ik een notenbalkje met de eerste noten van ‘God Only Knows’ op mijn rechterarm tatoeëren, ik vind het een fijn idee dat ik het nu altijd een beetje bij me zal hebben.

04. Tim Hardin – (How Can We) Hang On to a Dream (1966) 2:04
Muziek heeft het interessante vermogen hele nare emoties ontzettend mooi te kunnen maken. ‘Hang On to a Dream’ is daarvan misschien wel het allerbeste voorbeeld. De diep melancholische treurzang van amper twee minuten combineert een bluesy piano, ietwat lusteloze zang, stemmige strijkers en een songtekst over een ooit zo mooie relatie die ineens in het niets opgelost is. Het resultaat is zo beeldschoon dat je er op een goede dag bijna heimwee naar je laatste sombere bui door zou kunnen krijgen. Het feit dat Tim Hardin in 1980 na een jarenlange heroïneverslaving platzak, eenzaam en vergeten overleed geeft zijn mooiste liedje een extra dramatische lading.

05. Warm Sounds – Birds and Bees (1967) 2:30
In 1990 was ik op vakantie in de Duitse Eiffel. Via de autoradio hoorde ik verschillende keren ‘Birds and Bees’, een obscuur liedje uit 1967 dat Felix Meurders regelmatig draaide. Ik werd er verliefd op, maar de titel of de naam van de uitvoerende wist ik niet. Pas in 2001 slaagde ik er in om het nummer terug te vinden. Ik kocht online een exemplaar van de destijds 34 jaar oude single. Toen ik vol spanning het plaatje op de draaitafel legde bleek het nog net zo magisch te klinken als het al die jaren in m’n hoofd gedaan had. Inmiddels ben ik enkele honderden luisterbeurten verder en nog altijd is het nummer niet gaan slijten en is het op ‘God Only Knows’ na mijn favoriete liedje.

06. The Moody Blues – Nights in White Satin (1967) 4:27
Ik heb een erg constante muzieksmaak. Vrijwel alles wat ik ooit mooi heb gevonden vind ik nu nog mooi. ‘Nights in White Satin’ is daar een goed voorbeeld van, dit is al een jaar of dertig een grote favoriet van me, met name door het spookachtige geluid van de dwarsfluit, de mellotron en het ver weg klinkende, vervormde achtergrondkoortje. Pas veel later kwam ik er achter dat dit liedje op het thema-album ‘Days of Future Past’ onderdeel is van een groter geheel, een episch muzikaal verslag van zomaar een dag uit het leven, met de nacht als de grote, mysterieuze climax. De albumversie van 7:27 is het mooist, maar uit ruimtegebrek kies ik hier voor de kortere singleversie.

07. Procol Harum – A Whiter Shade of Pale (1967) 4:02
Het wordt eentonig, maar ook dit vind ik al van kinds af aan één van de beste liedjes die ik ooit gehoord heb. De melodieën hadden net zo goed van Bach kunnen zijn (sterker nog, dat zijn ze ook min of meer, luister maar eens naar zijn adembenemend mooie ‘Air on a G String’), het kerkorgel heeft iets spookachtigs (Brian Wilson van The Beach Boys zei ooit dat die nummer hem het gevoel geeft dat hij bij zijn eigen begrafenis is) en Gary Brooker’s stem geeft het geheel lekker veel soul. In 2006 nam Procol Harum een prachtige live-versie op bij een kasteel in Denemarken met een groot orkest en koor, maar hoe mooi die ook is: de sfeer van de originele versie is niet te overtreffen.

08. The Beatles – Penny Lane (1967) 3:01
Ik reken The Beatles al heel lang tot mijn favoriete bands. Uiteraard. Kun je echt van popmuziek houden en helemaal niets hebben met “The Fab Four”? Veel bands zijn heel beroemd geworden met twee of drie liedjes die iedereen kent, The Beatles hebben minstens dertig van zulke liedjes. Ik vind het dan ook erg lastig om hun beste nummer te kiezen. Het bijna spirituele ‘Let It Be’? Of ‘Here Comes The Sun’, dat klinkt als het muzikale equivalent van de eerste mooie lentedag? Of toch het übersentimentele ‘The Long and Winding Road’? Vandaag kies ik voor ‘Penny Lane’, een vrolijk maar toch ook melancholisch liedje, prachtig gearrangeerd met barokke elementen.

09. The Yellow Balloon – Stained Glass Window (1967) 2:08
Door mijn liefde voor The Beach Boys en The Beatles ben ik me uiteindelijk verder gaan verdiepen in soft pop uit de (latere) jaren zestig. Ik kwam tot de ontdekking dat er toen, zeker nadat voorgenoemde bands met de baanbrekende albums ‘Pet Sounds’ (1966) en ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ (1967) het goede voorbeeld gaven, ontzettend veel schitterende liedjes gemaakt zijn in die tijd die nooit een hitparade van dichtbij hebben gezien. In deze categorie vind ik ‘Stained Glass Window’ misschien wel mijn allermooiste vondst. De melodieën zijn geweldig, het arrangement is zonnig en luchtig en het hele liedje heeft een gevoel van ultieme gelukzaligheid.

10. Cat Stevens – Wild World (1970) 3:20
Als ik mijn akoestische gitaar pak dan komt het zelden voor dat ik ‘m uiteindelijk weer terugzet zonder ‘Wild World’ even te hebben gespeeld. Dit is een liedje dat zich op de één of andere manier al in mijn vroege jeugd heel stevig vast heeft gezogen in mijn brein. Enkele jaren geleden ben ik me serieus gaan verdiepen in het rijke repertoire van Cat Stevens. Mijn conclusie: hij behoort met Paul McCartney en Brian Wilson gewoon tot de allergrootste songschrijvers uit de popgeschiedenis. Maar ondanks de vele pareltjes die hij schreef (‘Sad Lisa’, ‘Matthew and Son’, ‘Morning Has Broken’, ‘Father and Son’, om er maar een paar te noemen): ‘Wild World’ is toch echt zijn beste liedje.

11. The Beach Boys – Surf’s Up (1971) 4:12
Ik wilde eigenlijk niet twee liedjes van één uitvoerende op deze cd zetten, maar ik doe het toch. Ik denk dat ik de afgelopen tien jaar immers bijna net zoveel naar The Beach Boys heb geluisterd als naar alle andere muziek bij elkaar opgeteld. ‘Surf’s Up’ vind ik na ‘God Only Knows’ het beste nummer van de groep: een bijzonder sfeervol meesterwerkje dat iets groots en spannends aan lijkt te kondigen, waarin bovendien veel interessante muzikale details te horen zijn. De songtekst van woordkunstenaar Van Dyke Parks is een juweeltje op zich: ik begrijp er geen moer van, maar krijg er desondanks prachtige surrealistische beelden bij in m’n hoofd.

12. Ph.D. – I Won’t Let You Down (1981) 4:04
Wat dit nummer voor mij vooral speciaal maakt is het feit dat het zich om de één of andere reden in mijn hoofd heeft genesteld als dè ultieme soundtrack van mijn vroegste jeugdherinneringen. De ontzettend warme klank van het bombastische orgel die dit liedje domineert heeft precies hetzelfde effect op mij als het bekijken van de fletse, vervaagde foto’s uit mijn kleutertijd, die ik ervaren heb als een uiterst gelukkige en zorgeloze periode. Elke keer als ik ‘I Won’t Let You Down’ hoor dan proef ik die sfeer weer even. Die tijd kun je nooit meer terug krijgen, het geluid wat erbij hoort gelukkig nog wel.

13. The Stranglers – Golden Brown (1981) 3:27
Wederom een liedje waar ik als kind al ondersteboven van was en dat tot op de dag van vandaag niet is gaan slijten. In tegendeel, eigenlijk. ‘Golden Brown’ heeft veel contrasten en juist dat maakt het zo boeiend. Mooi en kalm met een sprookjesachtige klavecimbel, maar tegelijk voorzien van een schemerig sfeertje. Een songtekst die over een verleidelijke vrouw lijkt te gaan, maar vol zit met metaforen die refereren aan heroïnegebruik. Verder klinkt het liedje zo toegankelijk dat het menig luisteraar volledig zal ontgaan dat er hoogst ongebruikelijke switches van driekwarts- naar vierkwartsmaat in zitten. Een mooi, verraderlijk vreemd en voor mij heel nostalgisch meesterwerkje.

14. Red Hot Chili Peppers – Knock Me Down (1989) 3:43
Midden jaren negentig werd ik een hele grote Red Hot Chili Peppers-fan. Ik liep jaren rond met hun logo op mijn jas en tegenwoordig met het elfje van de hoes van het album ‘One Hot Minute’ op mijn arm getatoeëerd. Vaak blijft het eerste album dat je kende van een favoriete band altijd je lievelingsplaat. Mijn eerste van de Peppers was ‘Blood Sugar Sex Magik’ (1991), maar hoe goed ik die ook nog steeds vind, ik ben daarna nog veel meer gaan houden van ‘Mother’s Milk’ (1989), een lekker energieke en toch erg melodieuze plaat, en met name van het liedje ‘Knock Me Down’. Elke keer als ik naar de erg tamme, meest recente Peppers-albums luister krijg ik hier heimwee naar…

15. Gorilla Biscuits – New Direction (1989) 2:29
Er is geen specifiek hardcore punk-nummer dat op zichzelf belangrijk genoeg voor mij is om op deze cd te horen. Maar het genre heeft zo’n grote rol gespeeld in mijn leven (en ik luister nog steeds graag naar de muziek) dat het hier niet volledig mag ontbreken. ‘New Direction’, misschien wel het ultieme hardcore anthem, is mijn favoriete nummer van mijn favoriete hardcoreband en mag dus het genre vertegenwoordigen. Gorilla Biscuits was net zo snel en energiek als menig andere hardcoreband, maar had bij mij altijd een streepje voor door de positieve teksten, en vanwege de melodieuze gitaarlijntjes en frivole basloopjes die het muzikaal allemaal net wat interessanter maken.

16. Nirvana – Heart-Shaped Box (1993) 4:42
Als kind wilde ik ooit gitaar leren spelen, nadat ik Nirvana gehoord had ging ik het daadwerkelijk doen. Zonder deze band was ik misschien nooit zelf muziek gaan maken. Als zestienjarige speelde ik tientallen uren per week mee met hun muziek. Die bleek perfect te zijn voor een beginnend gitarist: redelijk simpel en ik kon me er lekker op afreageren. Maar de eenvoud van Nirvana is bedrieglijk. Elke competente muzikant kan hun nummers naspelen, maar op de één of andere manier verhoudt een Nirvana-cover bijna altijd tot het origineel als een Ravensburger-schilderij tot een Van Gogh. Kurt Cobain kon zelfs geschreeuw en gitaarfeedback echt mooi laten klinken.

17. Shelter – In Praise of Others (1993) 3:48
Rond het einde van de jaren negentig was Shelter met afstand mijn favoriete band. Ik heb vele tientallen uren in de bus van huis naar het Grafisch Lyceum doorgebracht met cd’s van Shelter in mijn discman. In 1998 zag ik de band live in de Biebob in het Belgische Vosselaar, nog altijd is dat één van de meest indrukwekkende optredens die ik ooit gezien heb. Bovendien waren de songteksten van frontman Ray Cappo, ooit een Hare Krishna-monnik, bepalend voor mijn beslissing om vegetariër te worden, wat ik inmiddels al twaalf jaar ben. Mijn favoriete Shelter-albums zijn ‘Attaining the Supreme’ (1993) en ‘Beyond Planet Earth’ (1997), op beiden staat een versie van ‘In Praise of Others’.

18. Beastie Boys – Sabotage (1994) 2:58
Door Elvis Presley luisterde ik tot mijn zestiende eigenlijk alleen naar muziek uit de jaren vijftig en zestig. Toen ik het heerlijk lawaaierige ‘Sabotage’ op de radio hoorde was ik dusdanig onder de indruk dat ik in één ruk het heden in gesleurd werd. Mijn oude rock ‘n’ roll-cd’s verdwenen in een doos en het Beastie Boys-album ‘Ill Communication’, een explosie van energie en creativiteit, heb ik ruim een jaar lang letterlijk elke dag gedraaid. Van daaruit ging ik alternatieve muziek en vervolgens punk rock en hardcore verkennen, met alle gevolgen van dien. Het logo van Grand Royal, het eigen platenlabel van de Beastie Boys, heb ik dit jaar op mijn linkerarm laten tatoeëren.

19. Green Day – Armatage Shanks (1995) 2:17
Op mijn zestiende was Kurt Cobain mijn grote idool, maar ik vond hem een nihilistische etterbak. Met Green Day kon ik me wèl helemaal identificeren. T-shirtje en korte broek aan, gitaar vol stickers om je nek en gassen maar, dat vond ik wel wat. Hun nummers waren vrolijk en zonnig, snel en energiek, makkelijk na te spelen en belachelijk catchy, iets wat ik als de popliefhebber die ik altijd ben gebleven ook wel kon waarderen. Mijn favoriete Green Day-nummer, ‘Armatage Shanks’, speelden ze in 1994 op de MTV Awards. Ik nam het op een cassettebandje op van de tv en heb dat stuk gedraaid, want tot mijn frustratie werd het nummer ruim een jaar later pas uitgebracht op cd.

20. Rage Against The Machine – Bulls on Parade (1996) 3:51
Sommige nummers horen onlosmakelijk bij een gebeurtenis in je leven, dit is er voor mij zo één. In 1996 haalde ik mijn middelbare schooldiploma, wat vanuit de school gevierd werd op een overdekt strandje met veel drank. Er was een dj die tijdens dat feestje verschillende keren ‘Bulls on Parade’ draaide. Rage Against The Machine was destijds al één van mijn favoriete bands. De eerste keer dat ik hun titelloze eerste album hoorde voelde het alsof ik bijna letterlijk omver werd geblazen. Al snel daarna kon ik het merendeel van de plaat meespelen op mijn gitaar. Toen besloot ik dat het toch eens tijd werd om mijn akoestische gitaartje te verruilen voor een elektrische…

21. Social Distortion – When the Angels Sing (1996) 4:15
In 2001 kwamen twee goede bekenden van me om het leven door een auto-ongeluk. Eén van hen werd begraven, de ander gecremeerd, bij beide uitvaarten werd dit liedje gedraaid. Toen ik het hoorde was voor mij meteen duidelijk: als ik het hoekje om ben dan moet dit ook te horen zijn voordat ik de hens in ga. Op het album ‘White Light, White Heat, White Trash’ slaagde Social Distortion erin om een rauwe, harde en energieke punkrockplaat op de één of andere manier een erg mooi, warm, bijna spiritueel sfeertje mee te geven. Een heel bijzonder album dus. Elke keer als ik het feedbackje aan het begin van ‘When the Angels Sing’ hoor gaan mijn nekharen overeind staan.

22. Elliott Smith – Miss Misery (1997) 3:12
In 2004 speelde in ik in drie hardcorebands tegelijk en moest ik soms vijf of zes avonden per week repeteren of optreden. Ik kreeg een beetje een overdosis van die muziek. Toen hoorde ik ‘Miss Misery’, kalm, melancholisch en breekbaar als een zonnige herstdag, tijdens de aftiteling van de schitterende film ‘Good Will Hunting’ er wist direct dat dit was waar ik behoefte aan had. Ik ging meteen op zoek naar een cd van Elliott Smith, binnen een maand had ik er vijf. Van dit liedje kreeg ik zin om net als Matt Damon in de eerder genoemde film in de auto te stappen en de horizon tegemoet te rijden. En dat was een goede stimulans, ik was immers bezig met rijlessen.

23. Lagwagon – Leave the Light On (1998) 1:55
Door de radiohits van Green Day en The Offspring raakte ik in 1994 geïnteresseerd in punkrock, snel daarna ging ik me er verder in verdiepen. Ik kocht verzamel-cd’s van platenlabels als Fat Wreck, Epitaph en Nitro en ontdekte zo tientallen nieuwe bands waarvan er veel nog steeds tot mijn favorieten behoren. Lagwagon is één van die bands. Mijn favoriete punkrockplaat is al sinds 1998 ‘Let’s Talk About Feelings’ van Lagwagon. Een heel snel en energiek album met de distortieknoppen vol open, maar ook met een onafgebroken aaneenschakeling van bitterzoete melodieën en emotionele teksten die het bij mij bijzonder goed doen in de hartstreek.

24. No Use For A Name – International You Day (2002) 2:52
In mijn muzikale smaak zitten de nodige tegenstrijdigheden. Aan de ene kant houd ik enorm van mooie, zoete popliedjes met ijzersterke melodieën, aan de andere kant ben ik ook gek op snelle, energieke, stevig doordenderende punkrock. Er is naar mijn mening geen band die deze twee werelden beter verenigd heeft dan No Use For A Name. De muziek van de groep was prima geschikt als soundtrack voor moshpits, stagedives en skateboarders, maar tegelijk schreef frontman Tony Sly prachtige liedjes met persoonlijke teksten en melancholische melodieën waar zelfs menig succesvol songschrijver uit de popwereld jaloers op mag zijn.

Advertenties

1 Response so far »

  1. 1

    Ilse said,

    Ik weet niet hoe ik op je blog terecht ben gekomen Joost, en weet al helemaal niet of je me überhaupt nog ergens kunt herinneren (in jullie Straving Higher tijd de vriendin van Frits). Nadat ik enkele verhalen van je gelezen heb, zit ik na het lezen van het bovenstaande met kippenvel ‘allover’ …. De reden hiervoor is liedje nummer 21. Ongelooflijk wat heeft dat een diepe indruk achter gelaten zeg. En ik denk bij velen met ons. Bijna 14 jaar na dato blijft het heftig, indrukwekkend maar oh zo prachtig om te horen. Dank voor de reminder.


Comment RSS · TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: