Ode aan de CD-maxi-single

De afgelopen jaren zijn de verkopen van albums op CD dramatisch geslonken. De CD-single is er nog erger aan toe, die is door het downloadgeweld al zo goed als verdwenen. Begrijpelijk: er zijn heus nog wel wat liefhebbers die 15-20 euro neer willen leggen voor een goede CD met een nummer of twaalf, maar bijna niemand is nog zo gek om zes euro te betalen voor een plastic schijfje met twee liedjes. De vinylsingle is bezig met een bescheiden comeback, maar wat ooit een populair consumptieartikel was is nu slechts nog een hebbedingetje voor de echte verzamelaar. Kortom: de single als tastbaar voorwerp is grotendeels verdwenen. Je hoort nog regelmatig artiesten zeggen dat ze een nieuwe single uit hebben gebracht, maar tegenwoordig wil dat meestal slechts zeggen dat ze een audiobestandje online gezet hebben.

Weinigen hebben een probleem met het uitsterven van de fysieke single. De gemiddelde top veertig-consument zal het wel best vinden dat hij tegenwoordig gratis aan z’n muziek kan komen. De meeste wat meer toegewijde muziekliefhebbers gaven toch al de voorkeur aan albums boven singles. En de diehards die platenbeurzen afstruinen om naar singletjes te zoeken hebben doorgaans toch weinig interesse in recentere muziek. Desondanks blijf ik het een prachtig concept vinden, het fysieke singletje. Een tastbaar voorwerp, mooi verpakt en helemaal gewijd aan één van je favoriete nummers, dat heeft toch wel iets speciaals. ‘Golden Brown’ vast kunnen pakken, ‘Nights in White Satin’ netjes in een kast kunnen bewaren, een laagje stof van ‘Let It Be’ af kunnen blazen, het heeft allemaal toch net wat meer dan deze liedjes alleen op de harde schijf van je computer hebben staan.

De optisch mooiste incarnatie van de single is natuurlijk die op 7″ vinyl. Een glanzende zwarte plak met duidelijk zichtbare groeven en een doorsnede van ruim 17 centimeter straalt nou eenmaal meer uit dan een vijf centimeter kleiner zilverkleurig stukje plastic. De 12″ maxi-single daarentegen vind ik maar een gek ding. Het ziet er uit als een LP, maar er staan maar twee, drie of vier liedjes op: dat lijkt toch op oplichterij. De reguliere CD-single is ook niks, dat is een vodje. Een CD met maar twee liedjes, verpakt in zo’n dun kartonnen hoesje dat je nauwelijks meer terug kunt vinden als je het tussen de reguliere CD’s in de kast zet. Op CD werkt het concept van de maxi-single, verpakt in een geinige dun doosje van hard plastic, daarentegen juist weer wel.

Toen ik als tiener CD’s begon te kopen en nog niet veel te besteden had waren reguliere CD’s met een gemiddelde prijs van gulden of veertig nog wat te duur, die 15 gulden die je neer moest leggen voor een CD-maxi-single waren daarentegen nog wel op te brengen. En eigenlijk vond ik het ook helemaal niet erg dat ik me vaak moest behelpen met zo’n schijfje met doorgaans maar een nummer of vier. Want dat waren elke keer weer verrassingspakketjes die een stuk avontuurlijker waren dan een regulier album. Wat je als band doet met een album is helder: daar zet je je circa twaalf liedjes op die representatief zijn voor waar jij je op dat moment in artistiek opzicht bevindt. Een maxi-single vullen is een ander verhaal. Het eerste nummer is natuurlijk één van de meest radiovriendelijke liedjes van je laatste album, maar daarop moeten toch twee of drie exclusieve B-kantjes volgen. Je wil immers je single ook verkopen aan de fans die het album al hebben.

De interessantste B-kantjes zijn uiteraard de zogenaamde “outtakes”, liedjes die het album niet gehaald hebben. Outtakes krijgen lang niet altijd hun minder eervolle status omdat ze niet goed genoeg zijn (wat natuurlijk sowieso subjectief is), niet zelden vallen ze af omdat ze teveel afwijken van de stijl van de rest van het album. Vaak zeggen B-kantjes dan ook meer over een artiest dan A-kantjes. A-kantjes zijn toegankelijk, veilig, netjes in het midden. B-kantjes zijn spannender, kunnen alle kanten op springen en je zodoende een breder beeld geven van iemand’s muzikale bedoelingen.

Omdat een succesvol album toch al snel een single of drie, vier, vijf oplevert en de meeste artiesten niet na elke albumsessie acht outtakes klaar hebben liggen verschijnen op maxi-singles ook vaak alternatieve versies van bestaande nummers. Maar die kunnen ook erg interessant zijn. Een net wat energiekere live-versie. Een net wat intiemere demo-versie. Een net wat meer swingende remix. Een BBC-sessie met een aangepast arrangement. Een instrumentale versie waarop ineens al die details te horen zijn die normaal gesproken ondergesneeuwd worden in het geheel.

Mijn tienerjaren speelden zich af in de jaren negentig, tevens de hoogtijdagen van de CD-maxi-single. Ik was helemaal weg van bands als Red Hot Chili Peppers, Nirvana, Green Day, Rage Against The Machine, Therapy?, The Offspring, Live, Beastie Boys, Foo Fighters, Korn, Bad Religion. Hun maxi-singles uit die tijd, ik kocht ze bijna allemaal, ken ik waarschijnlijk nog beter dan hun albums. Ter afsluiting van deze blog heb ik een top tien-lijstje gemaakt van mijn favoriete B-kantjes van die singles. Als ode aan een vrijwel verdwenen verschijnsel dat waarschijnlijk ook nooit meer retro zal worden.

1. Beastie Boys – Mullet Head: Van de single ‘Sure Shot’, een outtake van de sessies voor het album ‘Ill Communication’. Wellicht weggelaten omdat er al aardig wat punk-achtige nummers op de plaat stonden. Als je zin hebt om eens lekker een basgitaar te mishandelen dan is er absoluut geen beter nummer om dat op te doen dan ‘Mullet Head’.

2. Nirvana – Marigold. Van de single ‘Heart-Shaped Box’, een outtake van de sessies voor ‘In Utero’. Geschreven en gezongen door Dave Grohl, nu uiteraard de grote man achter de Foo Fighters, maar destijds slechts de drummer van de band. Nog altijd één van mijn favoriete liedjes van de goede man.

3. Foo Fighters – Down in the Park: Van de single ‘Everlong’, opgenomen tijdens de sessies voor ‘The Colour and the Shape’. Een cover van Gary Numan, die bekend staat om zijn kille, robot-achtige muziek. De Foo Fighters maken er een hevige muzikale wervelwind van, maar blijven tegelijk toch opvallend dicht bij het origineel.

4. Green Day – Going to Pasalacqua (live): Van de single ‘Longview’. ‘Going to Pasalacqua’ was op het debuutalbum ’39/Smooth’ van Green Day een hoogtepuntje, maar pas op deze live-versie krijgt het nummer echt de verdiende energie en overtuigingskracht en een glorieus karakter. Deze versie blaast het origineel keihard omver.

5. Live – Selling the Drama (acoustic): Van de single ‘Selling the Drama’. ‘Selling the Drama’ vind ik absoluut het beste nummer van het klassieke album ‘Throwing Copper’, maar deze akoestische versie is nog net wat mooier dan het origineel.

6. Beastie Boys – The Maestro (live): Van de single ‘Root Down’. Natuurlijk klinkt het allemaal een tikkeltje chaotisch, maar ook zo ongelooflijk cool, funky, enthousiast en energiek. Dit straalt nonchalante superioriteit uit en eigenlijk somt het daarmee de essentie van de Beastie Boys op in één live-opname. Hierbij vergeleken klinkt de, op zich ook verre van verkeerde, originele versie van ‘The Maestro’ ineens toch erg tam.

7. Red Hot Chili Peppers – Melancholy Mechanics: Van de single ‘Warped’, een outtake van de sessies voor het naar ondergewaardeerde album ‘One Hot Minute’. Een lekker mellow liedje met een hevige verrassing.

8. Rage Against The Machine – Fuck tha Police (live): Van de single ‘Guerrilla Radio’. Een live opgenomen cover van het meest omstreden nummer van de rapgroep NWA. Een beetje slordig ingespeeld, maar alle kenmerken van Rage Against The Machine (kwaad, hard, groovy, funky) worden hier naar nieuwe hoogtes gebracht.

9. Therapy? – Stories (cello version): Van de single ‘Stories’. Mijn favoriete nummer van Therapy?, waarop gitaar, bas en cello samen een keiharde, smerig lage groove neerleggen. Op deze remix zijn de gitaren, bas en drums weggelaten en vervangen door nog meer cello’s. Deze versie is niet per sé beter dan het origineel, maar is een interessant alternatief.

10. Korn – Wicked (Tear the Roof Off Mix): Van de single ‘ADIDAS’. ‘Wicked’ is een cover van rapper Ice Cube, gastzanger Chino Moreno (Deftones) neemt de vocalen voor zijn rekening en triphopduo Level X heeft op deze keihard en ongemeen funky bubbelende versie vrijwel alle instrumenten weggemixt. Ironisch dat de band Korn dus eigenlijk nauwelijks wat te maken had met het beste nummer dat ooit onder hun naam uitgebracht is.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: