When you’ve got so much to say…

8 September 1994, de Radio City Music Hall in New York. Green Day is net klaar met spelen als de enorme draaischijf waar de band op staat 180 graden draait en plaats maakt voor de volgende act. Het zijn de Beastie Boys, de groep die dertien jaar eerder in deze stad werd opgericht als hardcore-punkband en vijf jaar daarna wereldberoemd werd als rapgroep. Inmiddels zijn Adam Horovitz (alias Adrock), Michael Diamond (Mike D) en Adam Yauch (MCA) alweer enkele transformaties verder. De kale beats met metalsamples zijn al lang verdwenen, de stompzinnige, seksistische macho-houding gelukkig ook. Dat wil zeker niet zeggen dat de New Yorkers vanavond subtiel en gezapig voor de dag zullen komen. In tegendeel. De Beastie Boys, als wiseguys uit een B-film gestoken in te ruime pakken met enorme schoudervullingen en donkere zonnebrillen, spelen hun nieuwe single ‘Sabotage’, die een aanslag op de trommelvliezen is en een grote “fuck you” richting elke muziekleraar die ooit een beginnend muzikant wijs heeft gemaakt dat je je maar beter kunt houden aan de gangbare muziektheorieën.

Adrock staat er bij als een opgefokte kwajongen. Zijn schelle geschreeuw gaat door merg en been, terwijl hij het ene akkoord waar het nummer uit bestaat maar half indrukt op zijn gitaarhals, zodat de hoge zoemtoon ontstaat waarmee gitaristen doorgaans checken of hun gitaar nog gestemd staat. MCA staat schuin achter hem, koel en ingetogen als altijd. Hij rammelt op zijn hoog opgehangen bas alsof het een gitaar is en door de enorme bak distortie vallen er nauwelijks individuele noten in zijn spel te onderscheiden. Intussen gaan drummer Mike D en percussionist Eric Bobo als bezetenen hun drumvellen te lijf en doen toetsenist Mark Nishita en scratcher DJ Hurricane hun best om de geluidsbrei nog wat chaotischer te maken. Als het nummer afgelopen is smijt Adrock achteloos zijn gitaar af en laat hij het instrument, zonder het een blik waardig te gunnen, hard op de grond kletteren. Hij steekt beide middelvingers op, terwijl MTV overschakelt naar maar weer een reclameblok. Op papier zou het resultaat van dit nog geen drie minuten durende optreden van de Beastie Boys niet om aan te horen moeten zijn, maar in de praktijk is ‘Sabotage’ één van de meest aanstekelijke nummers van de jaren negentig. Ik zie het als 15-jarige allemaal aan op het kleine oude zwart-wit-TV-tje op mijn slaapkamer en vind het geweldig, misschien wel de meest indrukwekkende tv-uitzending die ik gezien heb sinds de EK-finale van zes jaar eerder.

Enkele maanden later is het 5 december. Sinterklaas heeft navraag gedaan bij mijn neef Martijn, die kortstondig mijn gitaarleraar geweest is en daardoor wel op de hoogte is van mijn veranderende muzikale interesses. Zodoende zit in één van mijn pakjes de CD ‘Ill Communication’ van de Beastie Boys. Mooi, die stond al enige tijd bovenaan op mijn verlanglijstje. Ik verwacht een album vol nummers in het straatje van ‘Sabotage’, maar kom wat dat betreft bedrogen uit. Ik krijg een hoogst eclectische mix te horen met onder meer jazzy hip hop, broeierige instrumentale funk, rauwe hardcore punk, Boeddhistisch monnikengezang en klagende violen. Maar ik ben geen moment teleurgesteld. Sterker nog, ik zal het album ruim een jaar lang letterlijk elke dag draaien. Er is geen tweede ‘Sabotage’ te vinden op ‘Ill Communication’, maar toch heeft het album als geheel iets gemeen met het nummer dat in eerste instantie mijn aandacht trok. Op papier hoort het allemaal niet te kloppen en zou het een onbeluisterbare bende moeten zijn. En niemand zal de groep briljante gaven op het gebied van songwriting, instrumentbeheersing of vocale capaciteiten toedichten. Maar de Beastie Boys doen gewoon wat opkomt in hun vindingrijke, enthousiaste en ogenschijnlijk nonchalant coole breinen en in de praktijk valt alles op z’n plaats. Het is een explosie van creativiteit die nauwelijks te weerstaan is en achteloos lacht om muzikanten die rekening houden met genres, doelgroepen en richtingen.

‘Ill Communication’ zorgt, meer dan welk album dat mij ooit ter oren gekomen is, voor een aardverschuiving in mijn muzikale ontwikkeling. De Beastie Boys trekken me resoluut het muzikale heden in en wekken mijn interesse in de alternatieve muziek van mijn eigen tijd. Binnen een week verdwijnen mijn CD’s met primitieve rock ‘n’ roll en zwijmelende 60’s-liedjes in een doos onder mijn bed en wordt de vrijgekomen plank langzaam maar zeker gevuld met CD’s van crossoverbands als Rage Against The Machine, Red Hot Chili Peppers en Dog Eat Dog, alternatieve rockbands als Nirvana, Pearl Jam en Therapy?, punkbands als NOFX, No Use For A Name en Lagwagon, hardcorebands als Ignite, Gorilla Biscuits en Youth Of Today, hiphopgroepen als Osdorp Posse en Cypress Hill…

4 Mei 2012 overleed MCA, Adam Yauch, op 47-jarige leeftijd aan kanker. Wellicht het beste baslijntje dat hij in zijn leven bedacht zat in het nummer ‘Gratitude’ op het album ‘Check Your Head’ uit 1992. Evenals deze woorden waarmee ik wil concluderen.

When you’ve got so much to say it’s called gratitude
And that’s right

Advertenties

1 Response so far »

  1. 1

    Jelmer Anker said,

    Mooi stuk Joost. Zelf heb ik in die jaren ’90 ook heel veel van Beastie Boys geluisterd. Hun concert in Ahoy in 1998 was mijn eerste echte concert en was zeer indrukwekkend. Een draaiend podium in het midden van de zaal, prachtig. Ook ik ben gegrepen door hun muziek en daardoor mede terechtgekomen bij de muzikale smaak zoals ik die nu heb. Spijtig dat MCA zo vroeg is overleden. Het stimuleert me wel om Ill Communication weer eens te gaan draaien.


Comment RSS · TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: